Werkt agile? De studie van ruim duizend projecten

Gepubliceerd 2026-07-02 · Het onderzoek achter Project-simulator

Het debat over agile werken wordt vaak gevoerd met anekdotes: de een heeft gezien hoe Scrum een project redde, de ander hoe het ontaardde in vergaderingen zonder plan. In 2015 voegden de onderzoekers Pedro Serrador en Jeffrey Pinto iets toe wat lang ontbrak — cijfers op grote schaal. Hun studie 'Does Agile Work?' verscheen in het tijdschrift International Journal of Project Management.

De studie is een van de meest geciteerde kwantitatieve onderzoeken naar agile methoden, en het antwoord is genuanceerder dan dat van zowel de enthousiastelingen als de sceptici. Daarmee is het een goed vertrekpunt voor iedereen die de keuze van een werkwijze wil baseren op bewijs in plaats van op geloof, traditie of wat toevallig populair is.

Wat zegt het onderzoek?

Serrador en Pinto analyseerden data van ruim duizend projecten uit verschillende sectoren en landen. In plaats van projecten in te delen in 'agile' en 'traditioneel' maten ze de mate van agility — welk deel van het werk iteratief werd uitgevoerd — en zetten die af tegen de projectresultaten. Succes werd op twee manieren gemeten: enerzijds efficiëntie, dus hoe goed het project binnen tijd, budget en scope bleef, anderzijds breder succes in de vorm van tevreden stakeholders en behaalde bedrijfsdoelen.

Het resultaat: een hogere mate van agile, iteratief werken had een statistisch significant positief verband met beide succesmaten. Dat gold niet alleen voor softwareprojecten, maar in meerdere sectoren. Met andere woorden — in deze grote dataset deden projecten die meer iteratief werkten het gemiddeld beter.

Maar de onderzoekers zijn zorgvuldig met de nuances. Een verband is geen recept: de studie bewijst niet dat agile overal past, en ze zegt niet dat plannen overbodig zou zijn. Hoe goed de methode werkt, hangt af van de context — onder meer van het soort eisen dat het project heeft en hoe helder het doel is. De eigenlijke conclusie is dat de keuze van een werkwijze een echte beslissing is met echte gevolgen, die bewust genomen moet worden in plaats van uit gewoonte.

Wat betekent dit voor jou als projectmanager?

Kies je werkwijze op basis van de omstandigheden, niet op basis van de mode. Zijn de eisen onzeker en is leren onderweg belangrijk, dan pleit het bewijs voor meer iteratieve elementen. Zijn de eisen stabiel en de afhankelijkheden hard, dan kan een traditioneler plan de juiste keuze zijn. De keuze kunnen onderbouwen — richting het team, de opdrachtgever en jezelf — hoort bij het vak, welke werkwijze je ook kiest.

Durf te mengen. De studie mat de mate van agility, niet de zuiverheid van de methode. Een hybride aanpak — bijvoorbeeld iteratieve ontwikkeling binnen een overkoepelend faseplan — is volkomen legitiem, zolang die doordacht is en goed gecommuniceerd wordt.

Veranker de keuze bij opdrachtgever en stuurgroep. Een agile werkwijze verandert wat een stuurgroep mag verwachten aan rapportage en beslismomenten. Dat gesprek moet vroeg gevoerd worden — niet pas wanneer de eerste oplevering er anders uitziet dan een traditionele planning en de verbazing al is omgeslagen in irritatie.

Zo oefen je dit

Een keuze voor een werkwijze uitleggen en verdedigen tegenover een sceptische opdrachtgever — of tegenover een team dat aan iets anders gewend is — is een gesprek waar veel projectmanagers onvoorbereid in stappen, terwijl de argumenten in het onderzoek te vinden zijn. In Project-simulator oefen je dat — en andere lastige projectgesprekken — tegen AI-gesprekspartners in een veilige simulatoromgeving, met evidence-based feedback die wijst op je eigen formuleringen. Je kunt het een week gratis proberen.